Grijze stoeptegels tellen

Wat een teleurstelling, de nieuwste maatregelen tegen de besmettingsgolf! Is het vanwege de feestdagen? Nee, hier niet. Vanwege hinderlijke beperkingen? Nee, wij hier thuis gedroegen ons steeds al op het uiterste van het crisisniveau. Zijn al die nieuwe maatregelen dan slecht? Nee, niet om besmettingen tegen te gaan. Werd er onduidelijk gecommuniceerd, dan? Nee, een waardig staatsman hield een duidelijk verwoord betoog zonder een wirwar aan beeldspraak.

Ik ben geraakt door de indruk dat het kabinet nog steeds alleen de korte termijn op het netvlies heeft. Alles zegt te doen omdat het niet anders kan. Maar ik denk dat het wel degelijk anders kan. Het zou veel realistischer zijn de horizon te nemen op december 2021. Maar als dat te ver lijkt, neem dan september 2021 wanneer het nieuwe schooljaar start.

Overdreven? Misschien, maar er is een inhaalslag nodig om het coronavirus voor te blijven. En die is alleen te maken door veel verder vooruit te kijken. Dat lukt niet met pilots draaien voor het testen en hopen dat het vaccineren een beetje snel zal lukken en dat de mensen nu toch een beetje zullen meebewegen. De druk op de gezondheidszorg zal op deze manier gewoon doorduren, misschien zelfs worden ‘beloond’ met een derde golf. Niet de economie, maar de capaciteit in de gezondheidszorg bepaalt de werkelijke grenzen van de aanpak.

Ik hoopte op een mooie toelichting bij de gesprekken over de nieuwe lock down. Ik wachtte tevergeefs. Er zakte iets enorm af, knapte zelfs een beetje, toen ik Hugo de Jonge gisteren met droge ogen zag beweren dat hij het in de hand heeft. Iets denderde met een grote dreun op de grond.

De journalistiek mag in mijn ogen echt veel verder doorvragen dan wat in de kantlijn past. Natuurlijk heb ik ook wel kanttekeningen bij de huidige maatregelen, daar niet van. Met als uitschieter dat het niet nodig geacht wordt kerkgangers mee te nemen in de regels van de collectieve zelfbescherming. Regelt de kerk dat dan? Voor het zingen de eruit graag! Of eerst sneltesten en dan pas erin. Dat kan ook. Over de juridische kant van deze officiële uitzondering durf ik me niet eens uit te laten. Maar ook daar kan door journalisten mooi over worden doorgevraagd.

Wat ik op geen enkele manier begrijp, is dat er niet gedacht wordt over een passende opvang voor gestabiliseerde coronapatiënten om buiten de ziekenhuizen verder te herstellen. Dit als een toegevoegde maatregel waarin snel geïnvesteerd wordt. Onze ziekenhuizen zijn immers helemaal georganiseerd volgens het principe: wij repareren en controleren, verder beter worden doe je ergens anders. Nu zoveel patiënten zomaar twee weken op de afdelingen blijven liggen, loopt dit systeem vast. Dat is wat Ernst Kuipers ons keer op keer geduldig probeert duidelijk te maken.

Met het hanteren van een lange termijn horizon heeft het ineens zin om werk te maken van het inrichten van tijdelijke locaties. Deze enorme groep patiënten kan dan buiten het ziekenhuis goed begeleid verder opknappen. Geen geschikte locaties? Natuurlijk wel.

Daar hoort ook een intensief testbeleid bij, om te beginnen met vrije toegang voor iedereen die op zeker wil gaan, om welke reden dan ook. Als dat sneltesten nu meteen begint, werkt dat onmiddellijk door in het dagelijks leven. Intussen kunnen testbewijsjes en geldigheidsnormen ontwikkeld worden. De samenleving zal stukken makkelijker meebewegen wanneer wij mensen zelf echt iets kunnen doen aan de collectieve verantwoordelijkheid. Iets doen is nou eenmaal veel bevredigender dan van alles moeten laten. Hier is geen pilot voor nodig, wel capaciteit. De middelen zijn er, nu de organisatie nog snel op orde krijgen.

Een gemiste kans voor het uitleggen van de huidige maatregelen is dat het virus inderdaad van gedaante veranderde en harder weet toe te slaan dan dit voorjaar. Dat was in oktober al bekend bij zij die het weten. Stom om dat niet te vertellen, want dat geeft een nieuwe urgentie aan. Daarbij vind ik het uiterst bevreemdend dat de overdracht via de lucht nog steeds wordt aangemerkt als een niet bewezen factor. Het goed ventileren van groepsruimtes is daarom nooit een duidelijk doel geworden. Nu de miljarden door alle kieren naar buiten spuien, had dat een mooie besteding van gelden kunnen zijn. Zelfs uit de stedelijke buitenlucht zijn mensen besmet naar huis gegaan. Ik had heel graag gezien dat het zekere voor het onzekere was genomen.

De achteruitkijkspiegel en het wensdenken over een vaccin en komende verkiezingen zijn geen leidraden voor een effectieve aanpak. Nog wat prutsen op het dashboard ook niet. Gebruik dat ding vooral op momenten die om enige fine tuning vragen. De moed hebben om op de lange termijn te denken, daar doet werkelijk iedereen z’n voordeel mee. Ook de economie. Ook een volgend kabinet. En als de mensen thuis meer invloed krijgen op hun eigen situatie, komen we eindelijk eens af van dat gezwam over wat er wel en niet mag. Dan kan het gesprek gaan over hoe iedereen het doet en waar mensen hun eigen grenzen liggen.

Toegeven dus dat het ontkomen aan deze wereldwijde virusaanval geen kwestie is van enkele weken of van drie maanden, maar van enkele jaren. Dat gooit de deur open voor daadkrachtig beleid en een beheerste aanpak van het probleem. En dan heb ik het niet eens gehad over een vaccin. Was niet nodig voor deze redenatie, maar is zeker een bonus als het eenmaal beschikbaar is!

Om verder te lezen, klik hier.