Onverwacht vergezicht

In de aflevering hiervoor schreef ik 2121 als horizon voor een vooruitziend pandemiebeleid. Alleen in mijn blog? Nee, daar bleef het niet bij. Ook onze zelfgemaakte beste-wensen-groet droeg dat getal. Toch merkten niet veel mensen dat op. Zelfs bleken ook anderen het ritme van 2020 in het tikken te hebben aangepast naar 2121. Ik heb het nu overal verbeterd, maar grappig blijft het om de horizon spontaan een eeuw verder te nemen.

De werkelijkheid is helaas nog steeds dat voor het beheersen van de pandemie, het kabinet de horizon steeds maar een paar weken verder doorschuift. Alsof het totaal onzeker is welke route de pandemie zal nemen, terwijl die route uiterst duidelijk is. Het virus gaat steeds sneller rond en pakt wat het pakken kan. Zo is dat met een pandemie en dat geeft duidelijkheid, een bodem dus om creatief te worden. Een vastbesloten landelijke aanpak voor het komend jaar de maatschappij incluis de economie meer lucht! Dan klappen we niet alleen voor al die mensen die iets uit het vuur redden, maar ook voor de politiek. Voor een paar nieuwere ideeën, zie de vorige blog.

Mijn diepe teleurstelling groeit. In mijn ogen blijft het al sinds september diep verwijtbaar dat de overheid ervoor kiest om zonder visie, met behulp van voornamelijk dringende adviezen, een machteloosheid uit te dragen die werkelijk onnodig is. Wat er nu gebeurt was al zo lang voorspelbaar, dat het de grote vraag blijft waarom de landelijke aanpak moet verworden tot een lesje in burgerlijke verantwoordelijkheid. Waarom wij allemaal maar moeten hopen dat het goed komt, terwijl die opstelling veel meer levens kost dan nodig is.

Het is ook heel verwijtbaar dat door deze weifelende houding, verkeerde aannames en onhaalbare beloftes de indruk wordt gewekt dat het misschien allemaal wel een beetje onzin is, dat hele pandemie-gedoe. Dat gevoel bestond in maart nog helemaal niet, maar nu mensen steeds opnieuw ervaren dat de aanpak rafelig en vol met gaten en inconsequenties is, nemen ze de ruimte van alles in twijfel te trekken. En wat het uiterst lastig maakt om dit te veranderen is dat het virus zelf niet consequent is in de gevolgen van besmetting. Zo doet ieder wat hem goeddunkt, verliezen we ons in discussies over vrijheid, met een aanjagend effect op de hele ellende.

Handig wordt nu het beschikbaar komen van een vaccin in alle media uitgeserveerd alsof het vlaggenschip van het gevoerde beleid in de haven weerkeert. Ik geloof zeker dat de wetenschap alle eer verdient, maar echt beleid kan ik nog niet ontdekken als het gaat om het temmen van de besmettingsgolf en de gevolgen ervan in de komende tijd. En de periode nodig voor het ‘uitrollen van het vaccin’ zal vele maanden duren, zelfs als alles goed gaat. Dat verdient alle aandacht en stuurmanskunst en het nemen van verantwoordelijkheid. En ik voel de stappen niet. Het blijft moerassen geblazen.

Zelfs de visie op de algemene vaccinatie lijdt nu al onder organisatorische bijziendheid. Iedereen die is ingeënt wil daar bijvoorbeeld heel graag een bewijsje van. Om onduidelijke redenen is de overheid daar geen voorstander van en plaatst er vooral vraagtekens bij. Dit terwijl hier al in het voorjaar aan gewerkt had kunnen worden zodat de vraagtekens nu geslecht zouden zijn en iedereen zo’n eenvoudig te controleren kaartje kan krijgen. De aanpak van ‘blijft u vooral binnen, terwijl wij iets zullen gaan bedenken als de problemen echt daar zijn’ is kortzichtig, bepaald niet intelligent en uiteindelijk uiterst harteloos voor allen die geschaad raken. Geef mensen een verse kans om zich verantwoordelijk te gedragen in het licht van nieuwe vooruitzichten.

Dan zie ik Hugo de Jonge bij Op1 met het geluk van een jonge carrière-ambtenaar in de ogen, het succes vieren dat het eerste vaccinatietype nu Europees is goedgekeurd. Of het echt nieuws is? Nee, al weken wordt aangekondigd dat dit de datum van goedkeuring zou worden. Hij gaf ons ook een kijkje in zijn keuken van organisatie-flexibiliteit, waar steeds maar flink en vaardig aan de knoppen gedraaid wordt. Hij houdt van dat dashboarden. Zoveel is duidelijk.

Maar ook zijn persoonlijk geluk kon niet op toen hij uitsprak dat dit zo’n moment is waarbij het heerlijk is om op een paaltje zittend van het uitzicht te genieten.

Nee, Hugo, nee. Het is meer dan ooit de hoogste tijd om de grillige, maar voorspelbaar doorrazende pandemie onder ogen te zien en de aanpak voor het hele volgende jaar te bepalen, zelfs voor een volgend kabinet. Én je mag het op dit moment al helemaal niet overlaten aan een staatssecretaris om de schrijnende beslissingen te nemen. Het draaien aan de knoppen van het afschalen van de reguliere zorg is een zaak van de minister die daar ook verantwoording over aflegt. Want daar gaat het om, verantwoording nemen en handelen met ondubbelzinnige intenties. Dat niet doen is verwijtbaar, uiterst verwijtbaar.

En nu mogen we eerst weer afwachten wat de gevolgen van komende feestdagen zullen zijn. Ik vind het erg voorspelbaar geworden. Gelukkig heeft onze televisie het begeven…

Voor het vervolg, klik hier.