Plaatjes kleuren

De grote klussen op de naaimachine zijn voor nu weer gedaan, de gedachtetrein loopt door tijdens het verven van tuinmeubilair en stopt bij het perron van ideeën.

Mijn oplopende onvrede over ons politiek fundament leidt tot het diepe verlangen nu eindelijk eens thematisch te mogen stemmen. Een verkiezingsstelsel dat een agenderende werking heeft en niet alleen is gericht op het kiezen tussen beroepspolitici die allen zeker een mooie carrière op het netvlies hebben. Laat staan op een ‘sterke man’ die eigen macht als centraal thema koestert. Daar hebben we gelukkig in ons versplinterde partijenstelsel niet direct mee te maken, maar als de wereldwijde tendensen doorzetten, zijn we er misschien helemaal niet zo ver vanaf.

Een stelsel waar we meer in kwijt kunnen dan de afweging tussen partijen en personen is iets waar ik allang over denk. Graag laat ik de vragen die er aan de orde kunnen komen in mijn hoofd rond gaan.

Je zou kunnen beginnen met de vraag of de kiezer liever een persoon dan een programma kiest. Dat is niet zo gek als het klinkt in onze tot compromissen gedwongen regeringsvorm. En ik zou ook graag willen weten wat het belangrijkst is: nu niets tekort komen, of straks makkelijker uitkomen. Verder: is het belangrijk dat volgende generaties op de huidige welvaart kunnen verder bouwen? Mag dat wat kosten of niet? Moet u eerst geloven in gevaren voor de toekomst voor u iets veranderen wilt in  uw leven, of zou u nu al voor alternatieven kiezen als die betaalbaar zijn en goed werken?

Kortom een kiesstelsel dat een traject erbij heeft, naast dat van kandidaten en partijen, namelijk een vragenlijst naar standpunten. Natuurlijk ontstaat er dan meteen een oorlog over de juiste vragen. Maar alleen die al maakt de hoofden af en toe wakker. Hete onderwerpen die in de pers en bij omroepen de laatste twee jaar regelmatig aan de orde waren, zouden best een prima basis kunnen zijn voor het selecteren van prangende kwesties.

Een stelsel waarbij de gekozen kandidaten én het publiek meteen weten welke vragen en wensen er leven. Niet zo gek als het misschien lijkt. Je hoeft toch echt niet heel oud te zijn om nog mee te hebben gemaakt dat een kabinet honderd(!) dagen groepsgewijs door het land trok om erachter te komen wat er leefde bij ‘het volk’. Tenminste, zo werd beweerd.

Van die intense nieuwsgierigheid heb ik nooit meer veel vernomen. Het referendum werd schielijk afgeschaft om plaats te maken voor een krachtdadiger manier van besturen. Een dynamiek die weinig tegenspraak duldt, goedschiks of kwaadschiks. Meningen over de samenleving verstoppen zich achter zwartgemaakte regels en sussende retoriek, zo mogen we nu ervaren.

De blik op onze toekomst brult om een antwoord op de vraag: waar gáát het eigenlijk over? Ik zou het maatschappelijke antwoord graag kennen op de vraag of we deze wereld bewonen als een verwende gast, of als een gastheer/-vrouw/-mens met verplichtingen aan de toekomst. Dat wordt pas kleur bekennen.

Klik hier om verder te lezen.