Wespen en een stekend weten

Foto Heleen van Tilburg. Meer informatie onder de tekst.

De hitte waait voorbij, weg naar ik weet niet waar. Nu de koelere momenten terug zijn stollen mijn rondzwervende gedachtenflarden tot zinnen. Ook lijken de laadjes in mijn hoofd weer te willen werken. De zinnen stromen er naar binnen en het opgeruimde gevoel maakt me vrolijk. Het is niet langer moeilijk om iets te willen. Als er iets moet, dan doe ik het gewoon. De slaap die mij hele dagen bij mijn enkels in diepe dromen trok, heeft de kamer van de nacht weer betrokken. Ik mag weer van mezelf zijn, ik maak weer plannen, ik heb zin om aan de slag te gaan.

Door het land heen meldt zich nu een nieuwe plaag. Na de keurig benoemde protesten en demonstraties doen de minder uitgesproken jongeren zich gelden als een wespenplaag. Met dolgedraaide koppen storten ze zich groepsgewijs op alles dat los en vast zit en voelen zich de helden van de vernieling. Gisteravond verspreide zich het nieuws dat onze buurt nu als manifestatieplek was gekozen. De aankondiging werd opgepikt en we werden allen gemaand binnen te blijven op straffe van arrestatie voor wie toch de straat op zou gaan. Een diepe stilte werd ons deel. Regelmatig reden er donkere patrouillewagens met blauwe zwaailichten nauwelijks hoorbaar door de straat. Als er nog wat gebeurde, dan hebben we er helemaal niets van gemerkt. De dagen erna rommelde het nog wat waarschuwingen en toen ebde het hele gedoe weer weg.

De plek die werd gekozen, was eerder het toneel van vernielingen. Een prachtige reuzestier van steigerhouten planken werd steeds opnieuw belaagd en beklad met Arabische teksten. Uiteindelijk viel het hele beeld ten prooi aan de vlammen. Hoewel de plaatsing van het beeld deel was van een tijdelijke kunstmanifestatie, werd besloten er een volgende versie van te maken. Het nieuwe beeld werd met groot spektakel naar zijn plek getrokken en geplaatst. Massaal haalde de stad verhaal voor het berokkende leed en gemis. In zacht roestend metaal en zo mogelijk nog groter dan de houten versie, prijkt de stier nu alweer jaren op de rotonde, vergezeld van een reuze bijbehorende koeienvlaai. De bushalteplek werd omgedoopt in halte De Stier.

Een woeste wereld van vernietiging en giftige aanvallen kwam voorbij in de documentaire For Sama met beelden van de laatste dagen in Aleppo. Terecht bekroond met de publieksprijs van het IDFA. Het inkijkje in de levens van de families en artsen die daar verbeten aan hun nagels bleven hangen tot het echt niet meer kon, is intiem en indrukwekkend tegelijk. Heel roerend hoe mensen in familieverband elkaar steeds ruimte gunnen, ook tijdens de grootste dreigingen. De kinderen spelen tussen alles door, niemand irriteert zich aan een ander, hoe zwaar en verdrietig het ook is.  

Het is nog steeds onverteerbaar dat het Syrische regime alles uit de kast heeft kunnen halen om de eigen bevolking voor een deel uit te roeien en de overblijvers dwingt te vertrekken. Er is daar geen plek meer voor een menswaardig leven.

Het is verbijsterend hoe de internationale gemeenschap er jarenlang geen rem op heeft weten te zetten. Zelfs, en nog verdrietiger, de situatie vooral gebruikte om eigen posities in de regio veilig te stellen. En was het maar een lokaal verschijnsel, die minachting voor de eigen bevolking en de verknochtheid aan macht. Maar het lijkt in de mode, wereldwijd. Steeds meer machtszuchtigen weten het roer te grijpen, proberen zich voor het leven te benoemen en persen ieder geluk uit de samenlevingen met iets dat het woord regeren of beleid niet verdient.

En de mensen, veel mensen, vinden dit afschuwelijk. Zij schuilen waar het kan, weten zich veilig op plekken waar het despotisme geen voet aan de grond heeft. Nog niet, want er lijkt een griezelige  en groeiende mix van machtsdenken, grootheidswaanzin en geldmiddelen in de lucht te hangen waarmee trouweloze leiders geholpen door bestaande kiesstelsels, een vrijwel onaantastbare positie weten te bereiken. Het verweer daartegen doet soms krachteloos aan (Hong Kong). Of lijkt ineens ouderwets onder woorden gebracht, want met de moraal uit een vroegere tijd (Merkel).

Zo bekeken hadden we corona helemaal niet nodig om ons wakker te schudden uit de droom van ons beschermde bestaan. Het benauwende is de sfeer van gelatenheid, van onmacht om enig tij te kunnen keren. Van diep hopen dat wel overdrijft en zoveel mogelijk vasthouden aan het eigen geluk en eigen normaal in het bestaan.

***

Op mijn vraag om iets van haar prachtige fotomateriaal te mogen gebruiken als illustratie, stemde Heleen van Tilburg in met plaatsing van de foto bij dit hoofdstuk. Ze wil dit vaker doen. Haar website tref je hier.

Om verder te lezen klik hier.