Een warm laatste afscheid

In gesprek met Yona Friedman

Mijn week raakte bevangen met het werken aan de subsidievaanvraag. Zoveel uitziftwerk en ruimte laten bij vraagtekens. Een eindeloos gewoeker met woorden, dat als resultaat een glashelder en prettig leesbaar verhaal moet opleveren. Kwaliteitscriterium: beslissers moeten zonder moeite wat kernzinnen uit hun hoofd kunnen herhalen die de wenselijkheid van ons gebeuren tot leven brengen.

En ook moet de promotie van het optreden van 1 maart rond. Alle mensen die een bijdrage leverden aan mijn verjaarsboek heb ik een uitnodiging gestuurd voor het optreden met aansluitend borrel en buffet bij ons thuis.

Taaie bureaudagen, afgewisseld met wat mee-eet bezoekers. Tot troost; geen moment misgelopen buiten. Het blijft maar koud waaien en regenen. Dat laatste nog eens zo hard dat ik het op ons dak hoorde trommelen.

Ef mocht op de revalidatie weer zijn vorderingen tonen. Hij deed het met verve en de twee behandelaars waren kamerbreed enthousiast. Daar wordt hij dan ook weer enorm vrolijk van.

We zijn inderdaad definitief op weg naar een gewoon leven met van alles en nog wat.

Ons huis gaat bevolkt worden tijdens onze afwezigheid zo werd nu afgesproken. Oppassen vraagt om oppassen, maar daar ging het ons niet om: voor die ene kamerplant hoeft hier niemand te zijn. Maar wel is het een fijne plek in de stad voor een dierbare die daar graag gebruik van maakt. Leuke afspraak als er iemand zich verheugt op het verblijven in jouw dagelijkse omgeving.

Heb weinig tijd gehad voor het nieuws, of nam die niet.

Dan, aan het einde van de week het bericht dat onze vriend Yona Friedman de dag ervoor is overleden. Het was een mooie en bijzondere vriendschap die vorm kreeg toen ik een website over zijn werk maakte en ook Ef een vaste bezoeker werd.

Het was niet onverwacht, maar toch voorgoed voorbij en onvervangbaar. Met dat in het hoofd namen we afgelopen jaar afscheid van hem in Parijs. Hij leefde zijn laatste maanden bij zijn dochter in de Verenigde Staten. Ik stuurde een mailtje rond aan familie en vrienden die van de vriendschap op de hoogte waren.

De volgende ochtend werd ik wakker met een eigenaardig licht en warm gevoel. Het was of hij in de kamer was geland. Ik zag hem niet, maar voelde een omringende warmte die niet van de kachel kwam. Onverklaarbaar, dat soort gewaarwordingen!

Ik schreef zijn dochter om haar dit te vertellen en dat ik hoopte dat dit haar na alle verdriet, uitvaartperikelen en opruimwerk, ook zou overkomen. En verder dat ik blij was vaak meegemaakt te hebben met hoeveel plezier zij en haar vader met elkaar omgingen en hoe intensief ze ervoor zorgde dat hij niet alleen mooie laatste jaren had, maar ook zijn werk nog over de hele wereld tentoongesteld kreeg en de openingen bezoeken kon. Van Rome tot in China aan toe!

Ik was blij verast met de reacties die ik kreeg op mijn rondschrijven over het vertrek van Yona uit dit leven. Er gingen wat deuren open die lang in het slot hadden gehangen.

De eerste besmettingen in Nederland met het Coronavirus waren een feit. Vooral in het zuiden van het land. Tja, carnaval natuurlijk. Ik dacht aan dierbaren die daar in de omgeving wonen. Best veel nog eigenlijk.

Het nieuws uit Italië stelde al helemaal niet gerust. Besmettingen in het noorden, rondom Milaan vooral. Zelfs een dode. We dachten hardop aan de mensen die we daar kennen. En aan ons luxeleed: de jaarlijkse reis naar Italië zou wel eens een flink uitstel kunnen oplopen. Nu is dat laatste niet meer zo’n punt. Ef is gepensioneerd, dus kunnen we gaan wanneer we willen. Tenminste als mijn agendaatje dat toe wil laten.

Verder lezen: klik hier.